Waren jouw voorouders ook landlopers in Wortel- en Merksplas-Kolonie?
Met financiële steun van de Vlaamse overheid werden tienduizenden papieren dossiers van landlopers ingescand. Via het Vele Handen crowdsourcing platform gingen vrijwilligers aan de slag om dit rijke archief digitaal toegankelijk te maken voor het brede publiek.
Persoonlijke verhalen
Had je geen werk, geen vaste woonplaats en geen middelen van bestaan? Dan werd je tot 1993 naar Wortel- of Merksplas-Kolonie gestuurd. Tienduizenden landlopers werden daar tijdelijk verplicht tewerk gesteld in een gezonde groene omgeving. De gedachte daarachter was dat zij zo heropgevoed konden worden tot brave en hardwerkende burgers.
Het verblijf van elke landloper werd zorgvuldig geregistreerd in een inlichtingenfiche. Hierop staat de voornaamste informatie over deze persoon, waardoor het vandaag een interessante bron is voor wie op zoek gaat naar sporen van familie die ooit in Wortel of Merksplas verbleef. Het uitgestrekte archief van de Rijksweldadigheidskolonies Wortel en Merksplas wordt bewaard in het Rijksarchief in Antwerpen.
Samenwerking
Om de documenten eenvoudiger en sneller raadpleegbaar te maken, sloeg Kempens Landschap de handen in elkaar met het Rijksarchief Antwerpen-Beveren, het Gevangenismuseum van Merksplas, Erfgoed Noorderkempen en het Stedelijk Museum Hoogstraten. Samen gingen ze met het dossier ‘Dwaallichten’ op zoek naar projectsteun binnen het Cultureel Erfgoeddecreet. In 2018 kende de Vlaamse overheid een bijdrage toe van 44.500 euro voor dit project, waarna de digitalisering kon beginnen.
Kathleen Helsen, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Kempens Landschap licht toe: “Honderden vrijwilligers werkten van thuis uit mee aan dit project. Ze verwerkten de gedigitaliseerde inlichtingenfiches in een online databanksysteem. Hierin staat heel wat boeiende informatie over het leven van de landlopers, hun familie en hun herkomst.”
“Alle verzamelde data – in totaal gaat het om 270.050 opsluitingen of grosso modo 55.182 personen – is nu publiek toegankelijk gemaakt via een zoekmodule die raadpleegbaar is in het Bezoekerscentrum Kolonie 5-7 en op de website van Kolonie 5-7 (www.kolonie57.be). Hiermee wordt een schat aan nieuwe informatie prijs gegeven”, vult Jan De Haes, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Kempens Landschap, aan. Met de zoekmodule kan je niet alleen zoeken op familienaam of woonplaats. Ook op periode van de veroordeling en zelfs op het beroep van de landlopers kan je zoeken. De zoekmodule zal op de websites van alle partners ontsloten worden.
Welkom in Hoogstraten! Opening toeristisch seizoen op 25 april 2021
Op zondag 25 april 2021 begint het nieuwe toeristische seizoen in Hoogstraten. Gewoonlijk gaat dat gepaard met een volksfeest ‘Welkom in Hoogstraten’. Dit jaar doen we dat anders.
Gezien de coronamaatregelen heeft Toerisme Hoogstraten een gepast alternatief klaar. Zo delen we op zondag 25 april voor het eerst onze ‘Trek-er-op-UiT’-tassen uit, die speciaal voor deze gelegenheid ontworpen werden. Ze zijn gratis te verkrijgen na reservatie en worden vanaf zondag uitgedeeld op volgende vier locaties: bij de dienst Toerisme Hoogstraten, bij BC De Klapekster (Wortel), bij Treehouse Bar (De Mosten) en in taverne de Zevenster (Meersel-Dreef).
De eerste Trek-er-op-UiT-tassen worden uitgedeeld in taverne De Zevenster in Meersel-Dreef door burgemeester Marc Van Aperen en schepen van Toerisme Arnold Wittenberg. Zij zullen u bij deze gelegenheid ook een woordje uitleg verschaffen over de nieuwe Inspiratiegids en het toeristisch seizoen 2021. U bent welkom vanaf 9.40 uur.
#visithoogstraten
Met de slagzin #visithoogstraten trappen we naar goede gewoonte in april het toeristisch seizoen af. “Na een noodgedwongen pauze, zitten we uiteraard op hete kolen om aan een nieuw toeristisch seizoen te beginnen,” verklaart burgemeester Marc Van Aperen. “Dit is de ideale gelegenheid om onze uitgebreide toeristische attracties en streekproducten opnieuw op de kaart te zetten.”
“De ‘Trek-er-op-UiT’-tas is ontwikkeld in een beperkte oplage, waardoor het een uniek gadget is om de omgeving mee te verkennen.” vertelt Schepen van Toerisme Arnold Wittenberg. “Voor de uitrol van deze nieuwe tassen konden we rekenen op een fijne samenwerking met enkele van onze partners: VVV Hoogstraten, Natuurpunt Markvallei en recreatiedomein De Mosten.”
Wat zit er in de Trek-er-op-UiT-tas?
- ‘Trek-er-op-UIT’-Inspiratiegids
In de ‘Trek-er-op-UIT’-inspiratiegids bundelen we alle Hoogstraatse troeven. In primeur krijg je in de gids enkele vernieuwde wandelingen en fietsroutes.
- Streeklekkers
Coöperatie Hoogstraten en De Scheldebrouwerij bieden een heerlijke kiwibesstroop of verfrissend bier aan.
- Bijzonder souvenir
De Sint-Katharinakerk staat al een tijdje in de steigers. Cultuurdienst Hoogstraten zorgt voor een bijzonder aandenken aan de renovatiewerken.
Kunstmatig Alexandra Vinck exposeert in Stedelijk Museum Hoogstraten
Vanaf 10 april loopt in het Stedelijk Museum Hoogstraten de tentoonstelling ‘Kunstmatig’ van Alexandra Vinck. Alexandra Vinck is niet alleen beeldend kunstenares en beeldleerkracht maar ook imker, kortom een bezige bij.
Alexandra studeerde schilderkunst aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen, grafiekkunst in het deeltijds kunstonderwijs en grafische vormgeving in het avondonderwijs. Ze is artistiek bezig in Atelier Alexandra Vinck. Dat gaat van het maken van vrij werk zoals schilderijen, houtsneden en zeefdrukken tot opdrachtwerk zoals digitaal drukwerk en het geven van workshops.
De tentoonstelling ‘Kunstmatig’ toont voornamelijk grafisch werk, waarin bloemen en bijen de hoofdrol spelen. Alexandra houdt namelijk zelf bijen. Door een bloementekort, pesticiden en parasieten komt de honingbij in onze gebieden nog nauwelijks of niet meer in het wild voor en is ze afhankelijk geworden van de kweek en zorg van imkers. ‘Kunstmatig’ verwijst naar dit menselijk ingrijpen in de natuur en naar de maat die gehouden wordt tussen natuurlijk en menselijk.
Op beeldend vlak interesseert Alexandra zich in de vormen van de natuur die er op het eerste zicht organisch en willekeurig uitzien, maar waarachter geordende en zelfs geometrische structuren schuilen. De honingraat is hier een voorbeeld van. De haast wiskundige wijze waarop deze door de honingbij opgebouwd is, geeft de indruk onnatuurlijk en kunstmatig te zijn, maar maakt toch deel uit van de natuur.
Ook is Alexandra verwonderd door kleur in de natuur. Kleur kan vanuit wetenschappelijk, visueel en gevoelsmatig standpunt benaderd worden. Het is de rijkdom van deze verscheidenheid en tegelijkertijd complexiteit, die de gekleurde draad doorheen haar werk vormt. Het verhaal van zonlicht, bloemen en bijen wordt door haar verteld met verf en inkt.
De tentoonstelling “Kunstmatig” kan bezocht worden vanaf 10 april 2021 t.e.m. 20 juni 2021 telkens op woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag van 14.00 tot 17.00 uur in het Stedelijk Museum van Hoogstraten. Van harte welkom!
Een leuk detail is dat Hoogstraten een bijvriendelijke gemeente is. Op verscheidene plaatsen heeft de stad bijenhotels geplaatst en de Hoogstraatse groendienst maakt van braakliggende gronden bijvriendelijke bloemenweides. Ook Stedelijk Museum Hoogstraten heeft een bijenhotel geplaatst bij de historische moestuin ‘Den Ouden Koolhof’.